تهوع بعد از عمل بینی از مشکلات شایعی است که بسیاری از بیماران پس از انجام رینوپلاستی تجربه می کنند. این حالت اگرچه معمولاً موقتی است ، اما می تواند باعث نگرانی ، بی قراری و حتی طولانی شدن دوران نقاهت شود. آگاهی از علل این مشکل و روش های کنترل آن ، هم به کاهش اضطراب بیمار کمک می کند و هم روند بهبودی را سرعت می بخشد. در این مقاله به صورت کامل به علت تهوع بعد از جراحی بینی ، درمان های خانگی و پزشکی ، مدت زمان طبیعی این حالت و نکات مهم در مواجهه با خون بالا آوردن و داروهایی که این وضعیت را تشدید می کنند می پردازیم.
علت تهوع بعد از عمل بینی چیست؟
به گفته جراح بینی مشهد ، یکی از مهم ترین علت های حالت تهوع بعد از جراحی بینی استفاده از داروهای بیهوشی عمومی است. داروهای بیهوشی بر سیستم عصبی و گوارشی تأثیر می گذارند و می توانند معده را تحریک کنند. معمولاً اثرات این داروها طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت از بدن دفع می شود ، اما در افراد حساس یا با سابقه مشکلات گوارشی این زمان کمی طولانی تر است.
عامل دوم بلع خون و ترشحات بینی در حین یا بعد از عمل است. به دلیل برش ها و دستکاری های داخل بینی ، خونریزی های جزئی رخ می دهد که بخشی از آن وارد حلق می شود و هنگام بلع به معده می رسد. وجود خون در معده خود محرکی قوی برای تهوع است و باعث می شود بیمار احساس حالت تهوع یا حتی استفراغ داشته باشد.
سومین عامل داروهای مسکن و ضد درد قوی است که پس از عمل تجویز می شوند. داروهایی مثل کدئین ، مورفین یا برخی داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی می توانند حرکات دستگاه گوارش را کند کنند و معده را تحریک کنند. این تأثیر در افرادی که سابقه تهوع یا مشکلات معده دارند بیشتر دیده می شود.
علاوه بر این موارد ، اضطراب و استرس ناشی از عمل و تغییرات هورمونی بدن بعد از جراحی نیز ممکن است در بروز حالت تهوع نقش داشته باشد. حتی بوی داروها یا پانسمان ها می تواند در برخی افراد حساس باعث برانگیختگی رفلکس تهوع شود.
همین حالا فرم زیر را پر کنید تا از دکتر محمد نعیمی ، نوبت مشاوره خود را دریافت کنید.
درمان خانگی حالت تهوع بعد از عمل
گرچه در بسیاری از بیماران حالت تهوع بعد از عمل بینی خود به خود کاهش می یابد ، اما رعایت چند نکته ساده می تواند روند بهبود را سرعت ببخشد.
- مصرف مایعات شفاف در حجم کم و دفعات زیاد: آب ، دمنوش ملایم نعناع یا بابونه ، آب سیب یا آب مرغ صاف شده می تواند به آرامش معده کمک کند.
- شروع تدریجی رژیم غذایی نرم: بهتر است روزهای اول از غذاهای سبک مثل سوپ ، پوره سیب زمینی ، فرنی و نان تست استفاده شود و از غذاهای پرچرب ، سرخ کردنی و ادویه دار پرهیز گردد.
- پرهیز از بلند شدن ناگهانی: حرکت های سریع می تواند سرگیجه و تهوع را تشدید کند. بلند شدن از حالت خوابیده باید آهسته و با کمک باشد.
- استراحت در محیط آرام و خنک: هوای تازه و بوی کمتر دارو یا مواد شیمیایی به کاهش تهوع کمک می کند.
- مصرف داروهای ضد تهوع تجویز شده توسط پزشک: اگر پزشک برایتان متوکلوپرامید ، اندانسترون یا داروی مشابه تجویز کرده باشد ، مصرف منظم آن بسیار مؤثر است.
این اقدامات معمولاً باعث کاهش سریع حالت تهوع بعد از رینوپلاستی می شود. اگر بیمار همچنان مشکل داشته باشد ، باید با پزشک مشورت کند تا داروی ضد تهوع یا مسکن جایگزین تجویز شود.
تهوع بعد از جراحی بینی تا چه زمانی ادامه دارد؟
در اکثر افراد تهوع بعد از عمل بینی موقت است و بین چند ساعت تا دو یا سه روز اول بعد از عمل ادامه دارد. این دوره همان زمانی است که بدن اثرات داروهای بیهوشی را دفع می کند و دستگاه گوارش به حالت طبیعی برمی گردد.
البته در برخی بیماران ، به ویژه کسانی که حساسیت بیشتری دارند یا داروهای خاصی مصرف می کنند ، ممکن است حالت تهوع تا ۵ تا ۷ روز نیز ادامه داشته باشد ولی شدت آن معمولاً کاهش می یابد. اگر تهوع بیش از یک هفته طول بکشد یا همراه با علائمی مثل تب ، درد شدید شکم ، استفراغ خونی یا ضعف شدید باشد ، لازم است سریعاً به پزشک اطلاع داده شود. این علائم می تواند نشان دهنده مشکلاتی مثل عفونت ، خونریزی داخلی یا عدم تحمل دارویی باشد.
خون بالا آوردن بعد از عمل بینی
بالا آوردن مقدار کمی خون تیره یا لخته در ساعات یا روز اول بعد از عمل بینی طبیعی است. این خون معمولاً همان خونی است که در حین یا بعد از عمل به داخل حلق ریخته شده و در معده تجمع یافته است. هنگام تهوع یا استفراغ ، این خون دفع می شود و به دلیل تماس با اسید معده تیره رنگ به نظر می رسد.
اما اگر بیمار خون تازه و روشن همراه با حالت تهوع شدید ، سرگیجه یا افت فشار مشاهده کند ، باید این وضعیت را جدی بگیرد. چنین حالتی می تواند نشانه خونریزی فعال باشد که نیاز به بررسی فوری توسط جراح دارد. در این شرایط نباید خودسرانه داروهای مسکن یا ضد تهوع مصرف کرد، بلکه باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
چه داروهایی تهوع بعد از جراحی بینی را تشدید می کند؟
برخی داروها به دلیل اثرات مستقیم روی معده یا سیستم عصبی مرکزی می توانند حالت تهوع بعد از عمل بینی را تشدید کنند. مسکن های مخدر مثل کدئین ، ترامادول و مورفین بیشترین نقش را دارند. این داروها علاوه بر ایجاد یبوست و کاهش حرکات روده ، معده را نیز تحریک می کنند.
گروه دیگر داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی قوی (NSAIDs) مثل ایبوپروفن یا دیکلوفناک هستند که در بعضی بیماران موجب تحریک معده و حالت تهوع می شوند. همچنین بعضی آنتی بیوتیک ها مثل سفالکسین یا آموکسی سیلین نیز در معده های حساس می توانند حالت تهوع ایجاد کنند.
برای جلوگیری از تشدید تهوع ، بهتر است تمام داروها را طبق نسخه و دستور پزشک مصرف کنید و در صورت بروز حالت تهوع شدید از پزشک بخواهید داروی جایگزین یا ضد تهوع تجویز کند. هرگز به صورت خودسرانه دارویی را قطع یا جایگزین نکنید زیرا ممکن است روند بهبودی جراحی را مختل کند.
